E di çfarë doni ju, atë…

E di çfarë doni ju, atë…

 

Nga Ndue Lleshaj

 

Uf…, u hu!.. Më duhet të ngrihem përsëri – pëshpëriti teksa largoi mbulesat, vuri xhupin përmbi shpatulla e çapiti për në banjë. Ndenji gjatë atje. Ndenji jo se nuk po e ndjente të ftohtët, por s’po i  shteronte e s’po i shteronte ai djall curril urine. Edhe kur i dukej se po shteronte nuk guxonte të tërhiqej se currili do të vazhdonte si jo rrallë herë, do kullonte edhe ca aq sa për t’ia lagur pizhamet. U shtrydh e, u shkund, e me shpresën se i shpëtoi së keqes, teksa kopsitej, e ndjeu pabesinë e fshikëzës së urinës. Iu njom kofsha. U xhindos, por ç’të bënte? “Fundja le të thahen brenda strofkës së ngrohtë, në krevat, – nënëriti e iu drejtua shtrojës.

Të dridhurat që e patën zënë që në banjë nuk e mbajtën gjatë. Pagjumësia po. Gurgulloi kujtesa me grimca nga jeta. Rinia iu shfaq si në ekran. Jeta bashkëshortore brenda atyre viteve i solli ëmbëlsi shpirtërore. Në çast vetja iu duk në mesin e një shpërthimi pranveror. Magjepsja që i pati sjellë ajo kohe e shkuar ia solli buzëqeshjen, por shpejt i erdhën në mendje vitet kur u bë baba. Lufta për të mbijetuar ia lëndoi shpirtin. E kujtoi veten të nënshtruar e  gojëmbyllur, por, edhe se kishte perënduar ajo kohë, nuk guxoi ta pranonte se prej kujt më parë, prej  fëmijëve që donin bukë e veshmbathje apo…? Phë, –  shfryu duke rrotulluar shtatin me shpresën ta shkulte nga vëmendje atë kohë të zymtë.

Në krahun tjetër, sapo u pozicionua, së pari mbylli sytë që ta zinte gjumi, por ja që, si për t’ia thyer vendimin, i erdhën në kujtesë fëmijët. Gjergji kishte emigruar në Gjermani, Maksi në Francë, ndërsa ai i madhi Marengleni në Angli, e, këtu i erdhi për të qeshur sapo iu kujtua se, edhe pagëzimin me atë emër, që ti hynte në zemër Partisë e ti hapej një tjetër derë jetesës familjare, ia kishte vënë. Dhe vërtetë, pas këtij pagëzimi, u hap një derë që ia ndërroi rrjedhën jetës. Luani, më i vogli, lindi e u rrit pasi u emërova kryetar i kooperativës, se, helbete, të ardhurat, privilegjet…

Kur kujtoi këtë, të voglin, kujtesa i mori tjetër rrjedhë. Nga prapësitë e tij i vajti. Iu kujtua se si qenia kryetar i kooperativës e kishte favorizuar t’ia mbyllte sherret. Ama, së fundmi, ia kishte shpërblyer të tëra. E kishte bindur të shoqen, Sovjetën,  që sipas zakonit, pleqtë të jetonin me më të voglin.

“Gjergji, një të ra në ujdi me  të vëllain, Luanin, me të cilin jetonim ne, bleu këtë hyrje të zgjeruar, e kompletoi me të gjitha,  pastaj na shkuli nga fshati e na strehoi këtu në qytet. U mblodhën kur na shpërngulën. Nuk kam për ta harruar atë natë. Vërtetë u hap porta e ëndërruar për familjen tonë”, – shkoi nëpër mend.

Ime shoqe qe fatkeqe që nuk e shijoi pak më gjatë jetën e qytetit. Do i kishte shkuar e lumturuar asaj bote. Më e keqja se, me ikjen e saj nga kjo botë, iku edhe rehatia ime. Reja, Sovjeta, zuri të m’i priste drurët shkurt. Që në ditët e para, ende pa u pakësuar vargu i miqve e të afërmve që më vinin për ngushëllim, iu pa gjasa.  Për kunetërit  nuk deshi t’ia dinte. Këtë të vetin, Luanin, as për mizë nuk e vlerësonte, pa lere si luan jo e jo. Ky, fillimisht, bënte sikur nuk e dëgjonte të shoqen kur nervozohej me mua. Tani së fundi ia mbështet qëndrimin. “Baba!… Je në qytet këtu. Nuk bën të shtrihesh sa gjatë gjerë në divan”, – më thoshte prerazi.

“Ja që, për mua, dashje pa dashje po hapej një derë tjetër, mendova e u përpoqa të mësohesha me atë qëndrim. Ku të ankohesha? Fëmijët e tjerë rrallë e përmallë i shikoja.  Si i ke, si s’i ke”, – mërmërisja. –  “Fundja njërin e kam këtu. Do të më fusë në dhe. Atij më duhet të mos ia prish. Njeriu kështu e paska. Kapërcen një portë futesh në tjetër ndenje, jo për t’u kthyer por për t’iu përshtatur asaj. Kështu edhe unë. Jam futur në ndenjën e re, në tjetër mënyrë jetese. Jo për të ndenjur përjetësisht në të se të dalin përpara të tjera dyer. Dyer që një zot e  di se ku të shpien. Njeriu është  risk i qenieve humane. Në kërkim të së mirës ecën tërë jetën. Ec, po gjer ku? A nuk i ngjan kjo tendencës që ka njeriu për të kapërcyer ylberin, apo vijën e horizontit. I ndjek, por kurrë nuk i arrin.

Megjithatë, ne njerëzit, si humanë që jemi nuk e ndalim vrapin. Rendim pareshtur. Dikush të kalojë ylberin që të ndërrojë seksin, mbase seksi i paprovuar i përshtatet më mirë. Tjetri rend drejt vijës së horizontit. Tenton ta kalojë atë që përtej tij ta gjejë atë, parajsën e ëndërruar të rehatisë, por ai vijon avazin, kapton në majat përballë. Paska të tillë që të ndihmojnë të turresh nëpër ato shtigje shprese. Ndjenjë humane ajo që ndjen tjetri për të ndihmuar e nuk ke si ia kundërshton. Nganjëherë, njeriu, më shumë ia beson ndihmën paraardhësve të vet, kafshëve, që i udhëheqin instinktet, se njerëzve. Këtu u nisa kur, tim biri, ia vura emrin Luan. Emrin e mbretit të kafshëve zgjodha që të bëhej mbret. Ta dija se do t’i kërcente e shoqja në kurriz të paktën do ta pagëzoja me emrin lepur. I shkon. E unë…? Unë po përpiqem të jetoj këtu në strehën e re ku më drejtoi “lepuri im”. Mirë jam edhe kështu, por kjo djall prostate!… Po më lodh e nuk i gjej derman. Ilaçin me rimbursim e marr, por si e përdora, si nuk e përdora, njësoj. Asnjë efekt.

Ja, edhe se akoma nuk më ka zënë gjumë që kurë u ngrita herën e fundit, përsëri më duhet t’i drejtohem banjës.

Sa do të ketë vajtur ora, – pyeti veten teksa currili i urinës po zhurmonte. E pa orën. Iu kujtua se qe e katërta herë gjatë kësaj nate. Dy herët e fundit nuk i kishte mbyllur sytë. Tani që paska vajtur gjashtë e gjysmë bëj mirë të mos i kthehem më krevatit, por i druhem asaj shprehjes që më  ka tingëlluar disa herë në vesh: “Tani e gjete ti?!… Fëmijët nxitojnë”, –  e fill pas saj ajo shprehja humane e tim biri – “Mirë thotë. Ç’ djall të shtyn të ngrihesh? Se përse nuk rri rehat – rehat i shtrirë në shtrofkën tënde?!…”

“Atë po bëj. Përse t’iu bëhem pengesë,” – mendoi teksa po shtrydhej ta boshatiste fshikëzën, por ajo nuk iu bind. Kështu do që të zbrazet, me curril të hollë gjer në pikëzim.

Tamam në këto momente kur po i tendoste muskujt e fundbarkut që ta boshatiste sa më shpejt fshikëzën e urinës i erdhi si bombë zhurma që dha përplasja e dorës nga jashtë derës së banjës. E njohu dorën e së resë. Nxiti, por currili nuk donte t’ia dinte. Rridhte. Në kohë dëgjoi, “ka një orë brenda. Sikur po  i ndërton shtëpinë”. Të birit iu dëgjua shfryrja me inat, “hëh…”.  Ish kryetarit i erdhi në mendje vendimi për t’u përshtatur. Iu desh të mos e përfillte gjysmëcurilin as pikat e fundit që i përfunduan brenda bixhameve. U shtri t’i thaheshin në shtresat e fjetjes.

Në krevat ndenji veshhapur. Donte të ngrihej pasi të largoheshin të gjithë, kush në shkollë e kush në punë. Për të disatën herë e pa orën gjersa e kaloi tetën. Dilema të ngrihej a të mos ngrihej po e mundonte.  “Ah sikur të gjendej ndonjë punë edhe për time re? Do ngrihesha e do t’i afrohesha reflektorit, – mendoi – por… tamam në këtë çast dëgjoi mu pranë derës, “Hë nuk ke mend të zgjohesh për sot?” Ja që e mira vjen kur nuk e pret, shkoi nëpër mend, e, si të ishte djalë i ri, largoi mbulojën, ndërroi rrobat, hodhi dy grushte ujë në fytyrë e iu drejtua kuzhinës. Në vendin e përgjigjes së urimit “mirëmëngjesi” që ia adresoi së resë, mori porosinë se çfarë  duhej të bënte.

“Ja ku i ke lekët e kafesë. Dielli ka ra. Unë do t’i ngre të gjitha shtresat e nuk dua njeri nëpër këmbë. Do t’i shkundi e do të pastroj gjithë shtëpinë, do heq pluhurat e do vë çdo gjë në  vendin e vet. Erdhi pranvera, a s’e shikon sa vonë jemi me ndryshimet, pastaj sot  kemi vizitor”.

Mesazhi më se i qartë, mendoi, por nuk nxori zë. Përshtatja iu kujtua. E vetmja gjë që i erdhi në mendje qe frika nga të ftohtët e kësaj iu përgatit. Veshi këmishën, dy trikot mbi të. Kollaren e kaloi me kujdes nga koka për ta pozicionuar poshtë jakës së këmishës. Mbi xhaketë, përqark qafës mbështolli shallin pastaj mbërtheu kopsat e palltos. “Tani besoj se i përballoj të ftohtit të orëvetë para të ditës,- pëshpëriti e doli.

“Si borë ngjaka bryma”, shkoi nëpër mend e një rrëqethje ia përshkoi shtatin, por në çast e hokoi një zë nga prapa.

– Mos u tut o kryetar. Në këtë orë, dikur i nxirrje kooperativistët në punë për dy – tre lekë.

-Hajde o inxhinier, hajde. M’u deshe shumë. Nuk kalohet vetëm.
-Mos iu mërzit vetmisë. Para nesh do të ketë dalë komandanti.
– Shpresoj se po, e, jo vetëm. Ai ia lëshon zërin komisarit gjithnjë?

– A, jo, nuk dihet! Atë e ruan e shoqja. Ka qenë mjeke, madje janë të vetëm e rrinë pranë e pranë për të ngrohur njëri tjetrin.

Ndërsa inxhinieri fliste për komisarin, ish kryetari deshi ta ftonte për kafe, por si preku monedhën metalike në fundin e xhepit e mendja ia preu se ai metal nuk mjaftonte për dy kafe, i mbeti të ndërronte këmbët përpara. Me këtë keqardhje mbylli gojën e shtriu hapat drejt këndit të tyre të praruar nga rrezet e diellit.- Ja që nuk qenkemi të fundit. Paskan ardhur përpara nesh.

– Komisari po iu bëka propagandë, foli ish kryetari.

– E paska keq sot. Profesori po e gërric me ato tregimet e jetuara apo të lexuara për botën e përtej kufirit.

Pas këtyre fjalëve i mbyllën gojët e shtrinë hapat. Si përshëndetën u bënë pjesë e bashkëmoshatarëve, në kampin e improvizua prej tyre, tamam në kohën kur po fliste profesori.

– Të ka mbetur mendja frenato or miku im – po i thoshte. – Të duket mrekulli edhe këtu ku kalojmë ditën. Këtu pranë kazanëve të mbeturinave, nën këtë strehë që e kemi improvizuar të gjithë së bashku, të duket mirë, ndaj na e ke përsëritur gjithë kënaqësi disa herë atë shprehjen “me forcat tona”. Tërë jetën ke djersitur e ja ku përfundove, pa forcë pa shpresë. Te plehrat!…

– Jo mo, jo!… ç’ na dashkeni ju?! Prit se do të ndërhymë në qeveri që, ti me këta përkrahësit e tu, ta kaloni kohën në Rogner. Hëh hëë!… E di, e di se çfarë doni ju, atë…

– Jo në Rogner, por si gjithë bashkëmoshatarët tanë nëpër botë. A e di ti more ditëzi se sa të ardhura ke për ta shtyrë jetën? Mesatarja e pensioneve tek ne nuk i kalon njëzet – njëzet e pesë mijë lek për person. Mbetemi barrë tek të tjerët edhe se ke punuar tërë jetën. As të pishë një kafe me shokët nuk të mjaftojnë, pa lere të përballosh ushqimin, veshmbathjen, vajtjeardhjet, gëzimet e fatkeqësitë.

Do t’i dërgoj si kartolina. Në këtë të parën ja ku jemi ne. Në këtë të dytën moshatarët tanë në Itali. Në të njëjtën ditë janë fotografuar.

Ti thua mjekësia falas, por nëse sëmuresh të tregojnë rrugën pa fund të analizave e je i detyruar t’i drejtohesh privatit që të rrjep.  A përdor  ilaçet për tensionin, ti, apo jo? Shokut tënd, kryetari, mjekohet  për prostatë. Ky tjetri, inxhinieri, përpëlitet me silikozën. Atij atje i nevojiten para për veten e për bashkëshorten, që vuan nga sëmundja kardiovaskulare. Kush pyet sa shpenzon. Askush nuk do t’ia dijë.

– Dëgjojeni!… Mashtroj. Shteti na i rimburson, – ngriti zërin tjetri teksa rrotulloi shikimin të gjente ndonjë përkrahës, por jo. Shpresëhumbur e vetullngrysur dukeshin.

– Ama jo për gjithë ilaçet që na nevojiten, – ngriti zërin profesori. – Nëse të nevojiten mbi tre lloje ilaçesh, i katërti nuk rimbursohet. Nëse të zë ndonjë sëmundje tjetër, nëse rrëshqet, ja atje në akull a rimbursohen ilaçet që të nevojiten?  Komuniteti në çdo vend të botës investo për moshat e thyera. Çfarë i koston bashkisë nëse na jep me çmim më të lirë një a dy kafe në ditë, nëse na siguron një sallë lojërash ku të mos na përpijë të ftohtët e të mos na bjerë shiu në kokë? Si nuk është kujtuar askush të ndërtojë diku përqark një lulishte të vërë ca stola e në ditë me diell të kemi ku të pushojmë?

– Çfarë na duhen ilaçet o profesor, – ironizoi ish kryetari teksa ktheu kurrizin e iu drejtua ferrës prapa “kampit të pushimit” të improvizuar të moshuarve. – Me këtë jetesë që po bëjmë ne nuk kemi nevojë për ilaçe. Një wc ku të bëjmë sh…. na duhet, e kjo do bëhet. Kryetari na e premtoi në fushatë. Duroni burra. Fushata tjetë po vjen e, nëse na gjen gjallë, do na e premtojnë përsëri.

 

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *